بلا تار، کارگردان مجاری و غول سینمای تامل‌گرا درگذشت

یورونیوز: بلا تار بیشتر با فیلم‌های «ساتانتانگو» و «اسب تورین» شناخته می‌شود؛ او یکی از بزرگ‌ترین فیلمسازان اروپا بود و میراثی سینمایی از زیبایی نومیدانه به‌جا گذاشت.

 

بلا تار، کارگردان، فیلمنامه‌نویس و تهیه‌کننده افسانه‌ای مجارستانی، پس از یک بیماری طولانی در ۷۰ سالگی درگذشت.

 

خبر درگذشت تار را بنسه فلیگاف به خبرگزاری ملی ام‌تی‌آی به نمایندگی از خانواده تار اعلام کرد.

 

او به‌عنوان یکی از چهره‌های برجسته سینمای تاملی، تاریک و مالیخولیایی شناخته می‌شد و فیلم‌های شاعرانه و اغلب سیاسی‌اش تصویری بدبینانه از وضعیت انسانی و رگه‌ای از طنزِ سیاهِ محض داشتند.

 

او که در سال ۱۹۵۵ در پچِ مجارستان به دنیا آمد، کار خود را در Balázs Béla Stúdió آغاز کرد؛ یکی از استودیوهای اثرگذار مجارستان در حوزه فیلم تجربی. پس از چند فیلم از جمله Family Nest، Almanac of Fall و Damnation، تار در سال ۱۹۹۴ با حماسه سیاه‌وسفید و هفت‌ساعته‌اش، Sátántangó، درباره فروپاشی کمونیسم در اروپای شرقی، به شهرت بین‌المللی دست یافت. این فیلم بر اساس رمان هم‌نامِ سال ۱۹۸۵ِ نویسنده مجارستانی لاسلو کراسناهورکای بود که سال گذشته جایزه نوبل ادبیات را دریافت کرد.

 

تار بعدها رمان «اندوه مقاومت»ِ کراسناهورکای را با Werchmeister Harmonies محصول ۲۰۰۰ اقتباس کرد.

 

این دومی، فیلمی تیره و آخرالزمانی در دوران کمونیسم در مجارستان، نیز تحسین گسترده منتقدان را برانگیخت اما آخرین فیلم تار، The Turin Horse محصول ۲۰۱۱، همچنان شاهکار تاریک او به حساب می‌آید.

 

این درام روان‌شناختی که کراسناهورکای نیز هم‌نویس آن بود، به داستان غیرموثق فروپاشی روانی فیلسوف آلمانی فردریش نیچه پس از شلاق خوردن اسبی در تورین ارجاع می‌دهد و سپس زندگی روزمره تکراریِ صاحب اسب و دخترش را به تصویر می‌کشد. این اثر در سال ۲۰۱۱ در شصت‌ویکمین جشنواره فیلم برلین برای نخستین‌بار به نمایش درآمد و جایزه بزرگ هیئت داوران (خرس نقره‌ای) را دریافت کرد.

 

پس از اکران The Turin Horse، تار اعلام کرد از فیلم‌سازی کناره‌گیری می‌کند و به سارایوو رفت؛ جایی که مدرسه بین‌المللی فیلمی با نام film.factory را راه‌اندازی کرد.

 

تار که در سال ۱۹۹۷ عضو آکادمی فیلم اروپا شد، در سی‌وششمین دوره جوایز فیلم اروپا در سال ۲۰۲۳ نشان افتخاری رئیس و هیئت‌مدیره EFA را دریافت کرد.

 

آکادمی فیلم اروپا اعلام کرد: «ما در سوگ کارگردانی برجسته و شخصیتی با صدای سیاسیِ قوی هستیم؛ کسی که نه‌تنها نزد همکارانش بسیار محترم است بلکه از سوی مخاطبان در سراسر جهان نیز ستوده می‌شود.»